Wat is een licentie?

 
Licenties zijn afspraken tussen de opdrachtgever en de ontwerper over de publicatie van een tekening. De prijs wordt uitgedrukt in een percentage over het maakloon.
 
 
Licentie
In de licentie worden de gebruiksrechten vastgelegd die voor de publicatie van het werk benodigd zijn. Hierin wordt omschreven voor welk medium, voor welke termijn, voor welk verspreidingsgebied en -indien van toepassing- voor welke oplagegrootte het werk zal worden gebruikt.

Wat kost een licentie?
De prijs van de licentie hangt af van de grootte van het bereik, wat zoveel betekent als hoeveel mensen het werk zien. Er wordt gekeken naar een aantal zaken:

Medium
Waar komt het werk in terecht? In een tijdschrift of op een verpakking? Of op een billboard, een website, of een geboortekaartje? Elk medium heeft een eigen bereik.

Oplage
Hoeveel exemplaren worden er gedrukt? Hoeveel flyers, cd's, weekbladen, kinderboeken, schoolboeken, etc. Maar ook: hoeveel bezoekers op een website? Hoe groter de oplage, hoe groter het bereik. Logisch :)

Termijn
Voor hoe lang wordt het werk gebruikt? Blijft het jaren in omloop, of wordt het maar éénmaal gebruikt? Voor boeken ligt het iets anders, hier is alleen sprake van oplage.

Verspreidingsgebied
Waar wordt het medium verspreid? Alleen in Nederland en België, in heel Europa of wereldwijd?

Logo, beeldmerk en huisstijl
Hierbij geldt een iets andere overweging. Een logo, beeldmerk en/of huisstijl is een grafisch ontwerp dat veelvuldig gepubliceerd wordt, gedurende een lange tijd, en vaak ook internationaal.
Bij een dergelijk ontwerp is een volledige licentie inbegrepen in de prijs. Deze licentie bestaat uit twee delen die ook afzonderlijk kunnen worden gekocht.

Promotionele licentie
Het ontwerp wordt gebruikt op communicatie van het bedrijf, dus op briefpapier, visitekaartjes, website, etcetera, met als doel de uitstraling van het bedrijf te verbeteren.

Commerciële licentie
Het ontwerp wordt gebruikt op verpakkingen van commerciële produkten, in reclames met als doel de verkoop van het produkt te vergroten.

Welke rechten zijn niet te koop?
Het recht op (juiste) naamsvermelding van de auteur is in principe niet te koop. Het recht om zich te verzetten tegen verminkingen aan het werk is volgens Artikel 25 van de Auteurswet zelfs onvervreemdbaar.

Waarom betaal je voor rechten?
Het gaat hier om creativiteit, en de intrinsieke waarde daarvan voor een opdrachtgever. Een opdrachtgever kan potentiëel veel geld verdienen aan de creatieve waarde van tekening of ontwerp. Dat het maken van dit ontwerp in enkele dagen gebeurt, betekent niet dat de waarde ervan enkel en alleen kan worden uitgedrukt in werkuren maal uurloon. De waarde van een tekening of ontwerp wordt daarom voor een deel uitgedrukt in rechten.

Waarom geldt er een termijn?
Als de waarde van een illustratie of grafisch ontwerp wordt ingeschat, dan wordt er ook gekeken naar de waarde van dit ontwerp op termijn. Wanneer de jaren verstrijken zal een werk gedateerd raken, terwijl de professionaliteit van de ontwerper is toegenomen. Het is voor zowel de opdrachtgever als de ontwerper onprofessioneel als er te lang oud werk in omloop is.